Diagnostiek van technisch lezen en aanvankelijk spellen

DTLAS scoreformulieren

Diagnostiek van technisch lezen en aanvankelijk spellen: standaardwerk in het basisonderwijs sinds 1986.

Voor aanpassingen in achtste druk van DTLAS vanwege de nieuwe Citonormen, zie het verhaal van Chris Struiksma onderaan deze pagina.

Scoreformulieren

Dtlas, druk 8

Instructie n.a.v. bijgewerkte Drie-Minuten Toets (DMT) van CITO

Alle scholen hebben afgelopen jaar een bijgewerkte handleiding voor de Cito Drie-Minuten-Toets (DMT) ontvangen. Er bleken fouten te zitten in de tabellen van de eerdere uitgave. Dit heeft gevolgen voor Diagnostiek van technisch lezen en aanvankelijk spellen, dat immers in belangrijke mate op de DMT is gebaseerd. De belangrijkste aanpassingen kunt u via deze site downloaden.

Het gaat om
- tabel 4 op blz. 66;
- de ruwe scores in de voorbeelden op blz. 67 en 68;
- de tabellen 5a, 5b en 5c op blz. 69;
- de grensscores in de figuren 6.1, 6.2 en 6.3 op blz. 70 en 71;
- de grenswaarden in figuur 8 op blz. 77;
- de scores op de profielkaart op blz. 120;
- de scores op het DMT-scoreformulier op blz. 121 en 122;

(of allemaal tegelijk)

De belangrijkste consequentie van de aanpassingen komt naar voren in de figuren 6.1, 6.2 en 6.3. Neemt u daar alstublieft goede nota van.

Toelichting
Als we de oude en de nieuwe tabellen naast elkaar leggen, dan zien we dat de normen voor kaart 2 te streng waren, voor kaart 3 aanzienlijk te streng, maar voor kaart 1 juist te soepel. Dit alles gold vooral voor leerlingen uit groep 3 en 4 en dan nog in het bijzonder voor de zwakkere lezers, niveaus D en E. Anders gezegd, een bepaalde ruwe score op kaart 2 of 3 gaf een onderschatting van de leesvaardigheid ‑ een te lage vaardigheidsscore ‑, terwijl een bepaalde ruwe score op kaart 1 een overschatting van de leesvaardigheid gaf, ofwel een te hoge vaardigheidscore. Nog anders gezegd, de normen voor kaart 2 en 3 zijn nu milder geworden, die voor kaart 1 juist strenger.

Wat zijn in de praktijk de consequenties? DMT kaart 2 en 3 zijn iets moeilijker zijn dan we dachten. Dit betekent, dat een leerling eerder van kaart 3 naar kaart 2 en van kaart 2 naar kaart 1 verwezen zou kunnen worden. Andersom kan een leerling vanuit kaart 1 minder snel naar kaart 2 en 3 gaan en wordt hij eerder terugverwezen naar de deelvaardigheden.

Behalve het aanpassen van de normtabellen, heeft Cito ook een wijziging aangebracht in de standaard toetsprocedure. De nieuwe richtlijn van het CITO luidt dat u tot aan groep 5 de beoordeling van het niveau van technisch lezen dient te baseren op afname van alle drie de kaarten van de DMT. Deze richtlijn heeft voor het onderzoek van leerlingen met lees­problemen geen gevolgen, daarbij nam u altijd al alle drie de kaarten af.

Bij onderzoek, vooral van wat oudere leerlingen, wilt u immers ook kwalitatieve informatie hebben over de leesvaardigheid van een leerling en de vergelijking kunnen maken tussen het lezen op alle niveaus afzonderlijk. Daar verandert niets aan. Voor het beoordelen van het niveau van technische leesvaardigheid op basis van kaart 3 alleen vanaf groep 5 gebruikt u de nieuwe normtabel van Cito. Deze wijkt minimaal af van de vorige editie, maar dit niveau valt hoe dan ook buiten de reikwijdte van DTLAS.

Mocht iets niet duidelijk zijn of stuit u op zaken die over het hoofd zijn gezien, dan stellen wij het bijzonder op prijs wanneer u dat aan ons wilt doorgeven. Uw reacties kunt u richten aan This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

Chris Struiksma